Steam’in 12 TB’lık TeraLeak sızıntısı, kayıp PC oyun tarihini gün yüzüne çıkardı

Steam’in eski içerik sunucularından geldiği belirtilen 12 TB’tan büyük devasa bir arşiv internette dolaşıma girdi. Topluluğun “Steam TeraLeak” adını verdiği koleksiyonun, 2003 ile 2013 arasında Steam’e yüklenen binlerce oyun deposunu ve bunların farklı sürümlerini içerdiği öne sürülüyor.

Üstelik arşiv yalnızca mağazaya çıkan oyunların bilinen dosyalarından oluşmuyor. Prototipler, test sürümleri, yayımlanmamış güncellemeler ve geliştirme sırasında kesilen içerikler de dosyaların arasında. Valve oyunları doğal olarak büyük ilgi görüyor ancak koleksiyon çok sayıda üçüncü taraf geliştirici ve yayıncının eski çalışmalarını da kapsıyor.

Dosyaların kaynağı eski Steam2 altyapısı

Arşivin neden 2013 civarında sona erdiğini anlamak için Steam’in eski altyapısına bakmak gerekiyor. Valve, o yıllarda Steam2 adı verilen içerik dağıtım sisteminden bugün kullanılan SteamPipe altyapısına geçiş yaptı. Steam2, oyun içeriklerini özel paket biçimleri ve “depo” olarak adlandırılan bölümler üzerinden dağıtıyordu.

SteamPipe ile birlikte sistem önemli ölçüde değişti. Standart HTTP tabanlı dosya yapısına geçilirken güncellemeler de daha verimli hâle geldi. Örneğin küçük bir değişiklik için büyük bir oyun dosyasını baştan indirmek yerine yalnızca değiştirilen bölümlerin aktarılması mümkün oldu.

Sorun şu ki geçiş öncesindeki bazı oyun sürümleri zaman içinde sunuculardan kaldırıldı. Bunların bir kısmı yalnızca eski bilgisayarlardaki kurulumlarda veya özel koleksiyonlarda kaldığı için oyun arşivcileri açısından yıllardır “kayıp” kabul ediliyordu.

TeraLeak ise bu materyallerin en azından bir bölümünün tamamen yok olmadığını gösteriyor. Koleksiyonda Steam2 sunucularına farklı tarihlerde yüklenmiş binlerce içerik paketinin bulunduğu belirtiliyor.

Arşivin tam olarak nasıl elde edildiği bilinmiyor

Dosyaları araştıran topluluk üyelerine göre olay klasik anlamda yeni bir siber saldırı olmayabilir. İçeriklere, korumasız ve herkese açık olduğu iddia edilen bir API uç noktası üzerinden erişildiği öne sürülüyor. İddiaya göre indirme işlemi için parola veya özel yetkilendirme bile gerekmiyordu.

Ancak burada önemli bir belirsizlik var. Dosyaların yakın zamanda doğrudan Valve sunucularından mı indirildiği, yoksa yıllar önce elde edilen farklı koleksiyonların bugün tek bir arşiv altında mı birleştirildiği kesinleşmiş değil.

Topluluktaki bazı araştırmacılar ikinci ihtimal üzerinde duruyor. Buna göre farklı kişiler tarafından uzun yıllardır saklanan Steam2 depoları bir araya getirilmiş olabilir. Arşivle birlikte paylaşılan bilgiler de koleksiyonun hazırlanması ve yüklenmesinin uzun bir süreç olduğunu düşündürüyor.

Valve ise şu ana kadar dosyaların kaynağı, eski sunucuların güvenliği veya olayın gerçek kapsamı hakkında ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

Portal 2’nin kesilmiş içerikleri yeniden ortaya çıktı

İlk incelemelerde en fazla dikkat çeken dosyalardan bazıları Portal 2 prototiplerinden geldi. Oynanabilir geliştirme sürümlerinde final oyununda bulunmayan sahneler, farklı GLaDOS diyalogları ve deneysel oyun mekanikleri keşfedildi.

Bunlardan biri oldukça ilginç: Erken sürümlerde Cave Johnson’ın bilincinin bir küpün içine aktarıldığı alternatif bir hikâye bölümü bulunuyor. Bu fikirle bağlantılı bazı metinler daha önce biliniyordu ancak yeni arşiv, söz konusu bölümün geliştirme sürecine dair daha kapsamlı materyaller sunuyor.

Prototiplerde dairesel portallar, yüzeylere yapışmayı sağlayan jel ve zamanı yavaşlatmaya yönelik bir silah gibi fikirler de görülüyor. Valve bu mekaniklerin bazılarını geliştirme sırasında denemiş ancak sonunda oyundan çıkarmış.

Episode 3 ile ilişkilendirilen silah tekrar ortaya çıktı

Portal 2 prototiplerinden birindeki silah modeli ise Half-Life hayranlarının dikkatini hemen çekti. Tasarım, Valve’ın yıllar önce paylaştığı Half-Life 2: Episode 3 geliştirme görüntülerindeki bir silaha benziyor. Topluluk bu modeli genellikle “Weaponizer” adıyla anıyor.

Arşivde ayrıca adında “ep3” ifadesi geçen bazı veri dosyalarının bulunduğu bildiriliyor. Yine de bu isim tek başına dosyaların kesin olarak Episode 3 için hazırlandığını kanıtlamıyor.

Daha da önemlisi, arşivden oynanabilir ve tamamlanmış bir Half-Life 2: Episode 3 veya Half-Life 3 sürümü çıkmış değil. Şimdilik elimizde iptal edilen projeyle bağlantılı olabilecek modeller, dosya isimleri ve çeşitli geliştirme materyalleri var.

İptal edilen F-Stop projesinden de izler bulundu

Yeni keşifler Portal evreniyle sınırlı değil. Araştırmacılar, Portal serisinin devamı için düşünülen ancak daha sonra iptal edilen F-Stop projesine ait modeller ve görsel materyaller de tespit etti.

F-Stop, bildiğimiz Portal oynanışından oldukça farklı, kamera temelli bir mekanik üzerine kuruluydu. Proje hiçbir zaman piyasaya çıkmadı ancak geliştirme sırasında ortaya çıkan bazı fikirlerin daha sonra Portal 2 üzerinde etkili olduğu biliniyor.

TeraLeak içerisinde Left 4 Dead 2 ve Counter-Strike: Global Offensive için hazırlanmış daha önce görülmemiş erken yapılar da bulunuyor. Bu sürümler; haritaların, silahların ve oynanış sistemlerinin geliştirme boyunca nasıl değiştiğini görmek açısından özellikle değerli olabilir.

Yine de arşivin geliştiricilerin bilgisayarlarındaki bütün dosyaları içerdiğini düşünmemek gerekiyor. Koleksiyon yalnızca bir noktada Steam2 altyapısına test, dağıtım veya yayımlama amacıyla yüklenmiş materyalleri kapsıyor.

Sızıntıdan üçüncü taraf oyunlar da etkilendi

TeraLeak’in kapsamı Valve’ın kendi oyunlarının çok ötesine uzanıyor. 2013 öncesinde Steam’de yer alan birçok üçüncü taraf yapımın beta, prototip ve çıkış öncesi sürümlerinin de koleksiyonda bulunduğu bildiriliyor.

Şimdiye kadar incelenen oyunlar arasında Spore, Dragon Age: Origins, Batman: Arkham Asylum, Sonic the Hedgehog 4 ve Spec Ops: The Line gibi yapımlar var. Fallout, Alan Wake ve başka Sonic oyunlarıyla ilişkili geliştirme dosyalarının bulunduğuna dair bilgiler de paylaşılıyor.

Bu yapıların bir kısmı piyasaya çıkan sürümlere oldukça yakın olabilir. Buna rağmen kesilmiş içerikler, alternatif tasarımlar ve yalnızca test amacıyla kullanılan varlıklar, oyunların nasıl geliştirildiğini araştıran kişiler için ciddi bir tarihsel değer taşıyor.

Tarihsel değer, hukuki ve güvenlik risklerini ortadan kaldırmıyor

Arşivin oyun tarihini koruma açısından ilgi çekici olması, içindeki dosyaların serbestçe indirilebileceği veya yeniden dağıtılabileceği anlamına gelmiyor. Koleksiyon, Valve dahil çok sayıda şirketin telif hakkıyla korunan materyallerini içeriyor.

Özellikle yayımlanmamış üçüncü taraf yapıları daha hassas bir konu. Bu dosyalarda lisanslı müzikler, şirket içi geliştirme araçları, ticari sırlar veya kamuya dağıtılması amaçlanmamış yazılım bileşenleri bulunabilir.

Bir başka mesele de güvenlik. Bu kadar büyük ve gayriresmî bir arşivdeki çalıştırılabilir dosyaların değiştirilip değiştirilmediğini doğrulamak kolay değil. Dolayısıyla bilinmeyen kaynaklardan gelen eski oyun yapılarını doğrudan çalıştırmak zararlı yazılım riski de taşıyabilir.

PC oyun tarihinin kayıp bir bölümü yeniden inceleniyor

TeraLeak’in asıl önemi, 2000’lerin başından 2010’ların ilk yıllarına uzanan PC oyun geliştirme dönemine alışılmadık derecede geniş bir pencere açması. 12 TB’ı aşan içeriğin tamamını kataloglamak ve hangi dosyaların gerçekten yeni olduğunu belirlemek zaman alacak. Bu nedenle önümüzdeki günlerde başka prototiplerin ve kesilmiş içeriklerin ortaya çıkması şaşırtıcı olmayacak.

Olay aynı zamanda dijital oyunların korunmasıyla ilgili eski bir soruyu yeniden gündeme taşıyor. Bir oyun sürümü merkezi sunuculardan kaldırıldığında, özellikle fiziksel kopyası yoksa tarihsel kayıtlardan tamamen silinme riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.

TeraLeak gibi izinsiz arşivler ise bunun diğer yüzünü gösteriyor. Bir yanda kaybolduğu düşünülen oyun tarihinin korunması, diğer yanda telif hakları, ticari sırlar ve kullanıcı güvenliği var. Bu devasa arşivin gerçek kapsamı ortaya çıktıkça, yalnızca içindeki oyunların değil, dijital korumanın sınırlarının da uzun süre tartışılacağı görülüyor.