Ohio Eyalet Üniversitesi'nden Dijital Koku Gönderme Teknolojisi

Uzaklardaki bir arkadaşınıza fırından yeni çıkmış doğum günü pastasının kokusunu göndermek ya da uykucu bir öğrenciyi kahve veya portakal kokusuyla uyandırmak ister miydiniz? Sıradan insanlar için kilometrelerce öteye koku göndermek hâlâ bir bilim kurgu hayali gibi görünse de Ohio Eyalet Üniversitesi'ndeki araştırmacılar bizi bu gerçeğe bir adım daha yaklaştırıyor. Ekip, kokuları tespit edip uzak mesafelere iletebilen yeni bir sistem geliştirdi.

Çarşamba günü yayımlanan bir çalışmada ana hatları çizilen sistem, iki farklı cihazdan oluşuyor. İlk olarak, yapay zeka destekli bir elektronik burun bir kokuyu tespit edip analiz ediyor. Ardından bu koku verisini, kokuyu başka bir kişi için yeniden üreten Scentronic adlı bir alıcıya gönderiyor.

Ekip, Scentronic'in bileklik, el tipi model ve kolye dahil olmak üzere birkaç farklı versiyonunu üretti. Her biri, kokuları püskürtmek için piezoelektrik atomizör kullanan beş kanallı bir koku dağıtıcı ile donatılmış durumda. (Piezoelektrik, elektrik yükü oluşturmak için basınç kullanılmasını ifade eder.) Cihazın tamamı, Wi-Fi ve koku verilerini cihazlar arasında depolayıp aktaran bir bulut sunucu tarafından çalıştırılıyor.

Ekip beş farklı koku kullandı: pasta, bira, kırmızı şarap, kahve ve portakal. Elektronik burun bu aromalardan birini tespit etti, Scentronic'e gönderdi ve ardından Scentronic, sistemi test eden 16 kişi için kokuyu yeniden üretti. Katılımcılar beş kokunun tamamını doğru bir şekilde tanımladı.

Ohio Eyalet Üniversitesi'nde doktora adayı ve Scentronic makalesinin baş yazarı olan Chunyu Yang, bu kokuların, insanların gerçek dünyada düzenli olarak karşılaştığı tanıdık ancak ayırt edici kokuları temsil ettikleri için bilinçli olarak seçildiğini belirtti.

Araştırmacılar, bu teknolojinin online alışveriş de dahil olmak üzere çeşitli uygulamalarda kullanılabileceğini, böylece insanların ürünleri satın almadan önce koklayabileceğini öne sürüyor. Teknoloji aynı zamanda sağlık teşhislerinde de faydalı olabilir. COVID-19'un yaygın bir belirtisi koku kaybıyken; migren, hamilelik ve diğer durumlar kokuya karşı aşırı hassasiyet olan hiperosmiye neden olabiliyor.

İşin bir de saf eğlence boyutu var.

Yang, "Heyecan verici potansiyel uygulamalardan biri uzaktan koku paylaşımıdır" dedi. "Örneğin, lezzetli bir yemeğin tadını çıkarırken aromasını uzakta yaşayan bir arkadaşınız veya aile üyenizle paylaşabildiğinizi hayal edin. Bu, uzun mesafeli iletişime yepyeni bir boyut katabilir ve uzaktan etkileşimleri daha sürükleyici hale getirebilir."

Teknoloji gerçek zamanlı olarak çalışacak ve elektronik burnun bir kokuyu çözümleyip anında Scentronic'e iletmesini sağlayacak. Elektronik burun bir kokuyu analiz ettikten sonra, dijital bilgi tekrar kullanılmak üzere bulutta saklanabiliyor. Uyumlu bir Scentronic cihazına sahip herkese iletilebiliyor.

Bir kokunun veri yoluyla ilk kez iletildiği tarih 2014 yılıydı ve oPhone adlı bir ürünle gerçekleşmişti. Bu cihaz, oChips adı verilen koku kartuşlarını ve bir iPhone uygulamasını kullanarak, oNotes adı verilen 10 saniyelik aromatik patlamalar yayıyordu. Çeşitli kartuşlar bir araya gelerek yaklaşık 300.000 farklı koku oluşturuyor, Paris ve New York'taki insanların birbirlerine koku mesajları göndermesine olanak tanıyordu.

Piyasada benzer cihazlar mevcut, ancak bunlar bir kokuyu analiz edemiyor. Kullanıcılar yalnızca önceden tanımlanmış kokulardan bir seçim yapabiliyor.

Scentronic'in öne çıktığı nokta tam da burası. Sistem hem kokuları analiz edebiliyor hem de gönderebiliyor.

Yang, "Scentronic, kokuları tanımak için makine öğrenimi ile birleştirilmiş bir gaz sensörü dizisi kullanıyor" dedi. "Bu yaklaşım, giyilebilir cihazlarla entegre edilebilecek daha kompakt bir algılama sistemi geliştirmemize olanak tanıyor."

Bir diğer şirket olan Osmo AI da kokuları dijitalleştirmek için yapay zekayı kullanıyor. Osmo AI, kokuyu moleküler düzeyde haritalamak için gaz kromatografisi ve kütle spektrometrisi kullanıyor ve ardından aromaları yeniden oluşturmak üzere dağıtılabilen şeffaf bir sıvı kartuş içinde kokuyu sentezliyor.

Yang, Osmo'nun kurulumunun "ayrıntılı kimyasal bilgi" sağladığını, ancak ekipmanının çok daha büyük olduğunu, Scentronic'in ise giyilebilir kullanım için tasarlandığını söylüyor.