Steve Jobs’tan John Ternus’a: Apple’ı şekillendiren sekiz CEO

Apple son dönemde üst kadroyu da oynattı ama asıl kırılma koltuk değişimiydi. 1 Eylül 2026’da John Ternus, 2011’den beri oturan Tim Cook’tan bayrağı aldı. Cook da koltuğu Steve Jobs’ın kanserle giden yıllarının ardından devralmıştı. 15 yıl sonra ilk kez yeni bir CEO var. Şirketin bugünkü hâli bu sekiz ismin üst üste binen kararlarıyla kuruldu.

İlk yıllar ve kriz koltukları

İlk CEO Michael Scott’tı, 1977–1981. Jobs ve Wozniak o sırada yeni şirketi yönetecek kadar tecrübeli görülmediği için başa o getirildi. Scott’ın adı “Kara Çarşamba” ile anılır. 25 Şubat 1981’de yaklaşık 40 çalışanı odasına çağırıp teker teker işten çıkardığı, sonra bir bira fıçısının üstünde durup bunu şirketi startup zihniyetine döndürmek için yaptığını söylediği anlatılır. Sert bir başlangıçtı.

Mike Markkula 1981–1983 arasında geldi. Scott’ı ilk CEO olmaya ikna eden de oydu. Elektrik mühendisiydi, borç ve özkaynakla sermaye koydu, Apple II yazılımlarına ve beta testine girdi. İki yıla yakın kaldı, süre olarak en kısa ikinci dönem oldu. Koltuğu bırakınca da yönetim kurulunda durmayı sürdürdü.

John Sculley 1983–1993’te oturdu. Jobs onu Pepsi’den pazarlama için çağırmıştı. Kurul Markkula düşünce Sculley’yi tercih etti. İş orada bozuldu. Jobs ile güç kavgası çıktı, Jobs kuruldan ve aktif yönetimden düştü, kendi kurduğu şirketten uzaklaştı. Sculley döneminde masaüstü yayıncılık, PowerBook ve System 7 geldi, ciro büyüdü. En uzun ve en tartışmalı dönemlerden biri böyle kapandı. 1993’te kurul ile anlaşmazlık büyüyünce Sculley de çıktı.

Michael Spindler 1993–1996’ya kaldı. On yılı aşkın Apple’lıydı, Avrupa büyümesini taşımış, uluslararası başkanlığa çıkmıştı. Döneminde 2.500 kişilik işten çıkarma konuşulur. Üç yıla yakın durup ayrıldı.

Gilbert Frank Amelio 1996–1997’de geldi ve yaklaşık bir yıl kalarak en kısa CEO oldu. Hisse dipteydi, gelir düşüyordu, şirket “batan gemi” diye okunuyordu. Amelio işleri toparlayamayınca kurul sert karar almak zorunda kaldı.

Geri dönüş, tedarik ve yeni sahne

Steve Jobs 1997’de, kovulmasından 12 yıl sonra döndü. Önce geçici CEO oldu. Pixar’daki işi kurulu ikna etti, 1976’daki garaj hikâyesi de çemberi kapattı. Onun döneminde Mac sadeleşti, iTunes, iPod, App Store ve iPad geldi. Asıl kırılma 2007’deki iPhone’du. Telefon, iPod ve internet aynı cisme girdi, insanla bilgisayarın mesafesi değişti. Jobs ürünü sade ve inatçı tutmasıyla anılır. Bir iPod prototipini beğenmeyip akvaryuma bıraktığı, kabuğun içinde hâlâ boşluk olduğunu gördüğü hikâye hâlâ dolaşır.

Tim Cook 2011–2026 arasında 15 yıl kaldı ve en uzun süre duran CEO oldu. Jobs hasta yıllarında onu geçici bırakmıştı, ölümünden sonra kadro kalıcılaştı. Cook ürün adamı diye değil, tedarik zinciri diye övüldü. Göreve geldiğinde 13 yılı aşkın Apple’lıydı. Onun döneminde şirket trilyon dolarlık ligi geçti, piyasa değeri 4 trilyon dolara kadar konuşuldu. Bu yılın başında 31 Ağustos’un son iş günü olacağı açıklandı. Cook şimdi yönetim kurulu başkanı.

John Ternus 1 Eylül’de başladı. 2001’de girmiş, 25 yıldır tasarım ve donanım tarafında duruyor. Makine mühendisi. Malzeme ve ürün yeniliklerinin arkasındaki isimlerden biri olarak anlatılıyor. İlk büyük sahnesi 9 Eylül’de Apple Park’ta. iPhone 18 Pro serisi ve şirketin ilk kitap katlanır telefonu iPhone Ultra o gece onun döneminde konuşulacak. Yapay zekâ ekosisteminin yakın vadeli işi de artık onun masasında.

Apple’ın ilk CEO’su Michael Scott’tı, 1977’de başladı. En uzun oturan Tim Cook’tı. Şu anki isim John Ternus. Sekiz koltuk, üç farklı şirket gibi duruyor: garaj, kriz, sonra da dünya ölçeğinde kasa. Ternus’un işi Cook’un makinesini bozmadan yeni ürün neslini taşımak. 9 Eylül o işin ilk sınavı.