NVMe aşınma ölçeri Windows Ayarlar’da gizli duruyor

Ayarlar, Sistem, Depolama, Gelişmiş depolama ayarları, Diskler ve birimler yolundan NVMe’nin Özellikler’ine giriliyor. Kalan ömür, yedek alan ve sıcaklık görünüyor. Menü yalnızca NVMe için. SATA SSD ve HDD burada yok. Uyarı çıkarsa yedek şart. Salt okunur moda düşen diske yazılamıyor.

NVMe SSD’nin sağlığını ara sıra bakmak iyi alışkanlık. Nadir de olsa uyarı vermeden bozulup veriyi götürebiliyor. Normalde SMART izleme programı açılıyor. Yakında bozulur mu diye basit cevap istenirse buna neredeyse gerek yok. Windows Ayarlar’da gizli bir menü, NVMe’nin genel sağlığını gösteriyor. Durum kötüyse yedek için zaman kalıyor.

Uyarı da var. Menü yalnızca genel durumu veriyor, SMART raporu kadar ayrıntılı değil. Yalnızca NVMe SSD’de çalışıyor. SATA SSD veya HDD varsa ayrıntı için SMART izleme veya PowerShell’de Get-PhysicalDisk komutu gerekiyor.

Sağlık ekranı için Ayarlar açılıyor. Yol Sistem, Depolama, Gelişmiş depolama ayarları, Diskler ve birimler. Sistemdeki depolama sürücüleri ve bölümler listeleniyor. Bilgisayara bağlı NVMe SSD’nin karşısındaki Özellikler seçiliyor.

Açılan pencerede Sürücü sağlığı üç parametre gösteriyor. Tahmini kalan ömür, sürücünün biçilen ömründen ne kaldığını veriyor. Yüksek değer daha iyi. Bu, üreticinin standardına dayalı tahmin. Sıfıra düşünce disk illa bozulmuyor. Değerin eksiye düştüğü de biliniyor. Kullanılabilir yedek alan, üreticinin sistemden gizlediği pay. NAND hücreleri aşındıkça yedek hücreler devreye giriyor. Yüksek yedek, ayrılan payın henüz gerekmediği anlamına geliyor. Sıcaklık, o anki çalışma ısısı. İş yüküne ve üreticiye göre değişiyor. Yük altındaki NVMe için 50 ile 70 derece genelde normal.

Bu üç değer temel. Genel durum için fikir veriyor. Biri düşükse CrystalDiskInfo veya SSD üreticisinin kendi disk aracıyla SMART bakmak, tam neyin bozuk olduğunu ayırıyor.

Kritik uyarı çıkarsa diske yazmayı bırakıp yedek alın

Sürücü sağlığı, Windows diskin arızalı olabileceğini düşünürse kritik uyarı da basıyor. Güvenilirlik azalmıştır, diskte güveni etkileyen iç hata var demek. Bozuk blok birikmesi buna örnek. Yedek kapasite düşük, yedek alan tükenmiş ve önerilenin altında. Birincil NAND hücrelerinin büyük kısmı veri tutmaya uygun değilse SSD yedek alana düşüyor. Sürücü salt okunur moda ayarlanmışsa okuma var, yazma yok. Bu birden çıkarsa büyük ihtimalle iç hata var.

Bu uyarılar görünce yedek en doğru adım. Önemli dosya başka diske kopyalanıyor. Sürücü sağlığı bölümündeki Şimdi yedekle, kullanıcı dizinlerini OneDrive’a otomatik yedeklemek için klasör eşitlemesini açıyor. Windows Dosya Geçmişi, dosyanın birden fazla kopyasını harici diske yazıyor. Varsayılan olarak kullanıcı klasörlerini tutuyor, özel klasör de eklenebiliyor.

Uyarılı disk ancak kaybı göze alınan iş için kalır

Sağlık uyarısı veren SSD’yi kullanmak, yalnızca kaybı göze alınan veri için güvenli. Ne zaman bozulacağı tahmin edilmiyor. Bu hem iyi hem kötü. Kritik uyarıdan birkaç gün sonra ölen disk de var, aylarca sorunsuz giden de. Disk hemen değişmiyorsa en çok yoran işten, yoğun ve sürekli yazmadan kaçınmak gerekiyor. Bu gizli menü en azından SSD’nin nasıl gittiğine dair bir fikir veriyor.