Her Şey Peş Peşe Çöküyor ve Yapay Zekânın Parmak İzleri Her Yerde

İnternet altyapısı art arda kesintiler ve güvenlik açıklarıyla sarsılıyor. Uzmanlara göre bunun arkasında tek bir saldırı dalgası değil, yapay zekânın hackleme becerilerini tabana yayması, güvenlik açıklarını çok daha hızlı ve ucuz biçimde ortaya çıkarması ve yazılım geliştirmede insan denetimini azaltması var. Açıkların keşfi ile sömürülmesi arasındaki süre haftalardan saatlere indi; savunma tarafı da aynı araçları kullanıyor ancak önümüzdeki iki yılın sancılı bir geçiş dönemi olması bekleniyor.
Her Şey Peş Peşe Çöküyor ve Yapay Zekânın Parmak İzleri Her Yerde

Yapay zekâ, web'i kendi kusurlu suretinde yeniden yazıyor; yazılım açıklarını bulmayı kolaylaştırdığı gibi sömürmeyi de kolaylaştırıyor ve beraberinde kendi kusurlarını da getiriyor.

Her şeyin neden durmadan bozulduğunu anlatan bu yazıyı yazmaya zaman bulmakta zorlandım, çünkü her şey durmadan bozuluyor.

Microsoft Outlook mu? Bir süreliğine çöktü. Hava trafik kontrolü mü? Sorunlar yaşandı. Chase bankası mı? Pazartesi pek iyi geçmedi. Ama bunlardan önce de PHP ile çalışan bir web sitesi işletiyorsanız, internete bağlı bir market dondurucusu varsa ya da kripto paranız varsa sorun yaşamıştınız. Mutlaka hatırlamadığım başkaları da vardır.

Bütün bunların arkasında bir şey olmalı diye düşünebilirsiniz: Belki büyük bir siber saldırı kampanyası, belki de internette kontrolden çıkmış yapay zekâ ajanları? Ama cevap bundan daha karmaşık. Bu sorunların hepsi ve bu yazıyı yazdıktan sonra yaşanacaklar, en azından somut anlamda, büyük olasılıkla birbiriyle bağlantılı değil. Ancak hepsi, internetin altyapısının ve onun üzerinde yükselen tüm insan dünyasının giderek daha kırılgan göründüğü bir dünyada ortaya çıkıyor.

Siber güvenlik şirketi CrowdStrike'ın rakip operasyonlardan sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Adam Meyers, geçen aya "Kara Ekim" dedi. Bu ay mı? "Daha Kara Kasım." Aralık da pek parlak görünmüyor.

"Ne yazık ki bu iş düzelmiyor," dedi Meyers bana.

Bütün bunların arkasındaki en büyük nedenlerden biri, tek nedeni olmasa da, yapay zekâ; ama belki de beklediğiniz şekillerde değil.

İnternete bağlıysa risk altındadır. Web siteleri, elbette. Ama aynı zamanda elektrik santralleri ve su arıtma tesisleri gibi altyapı tesisleri ya da nedense market dondurucuları da.

Eski günlerde, yani altı ay önce, bir saldırganın kontrolü ele geçirmesi için uzun bir kariyer boyunca geliştirilmiş, belki de bir hükümetin ya da suç örgütünün bünyesinde edinilmiş oldukça karmaşık bir beceri seti gerekiyordu.

Yapay zekâ, özellikle bu yıl geliştirilip piyasaya sürülen modeller, işleri değiştirdi. Siber güvenlik uzmanları bana yapay zekânın hacklemeyi "demokratikleştirdiğini" söyledi. Eskiden net bir hedefi olan bir ekibin yeteneklerini ve odaklanmasını gerektiren işleri, artık yirmili yaşlarında biri bir yapay zekâ modeli ve onun etrafına özel olarak tasarlanmış bir programla yapabiliyor. Üstelik bir saldırganın dikkatini çekmek için artık büyük ya da değerli bir hedef olmanız gerekmiyor.

Aynı zamanda yapay zekâ, güvenlik açıklarını bulmayı kolaylaştırdı. Bu modeller ve ajanlar, yani esasen kendi başlarına iş yapabilen yapay zekâ modelleri, web sitelerini veya kodu tarayıp insanların gözünden kaçabilecek sorunları bulabiliyor. Bunu daha ucuza yapabildikleri için, normalde yakından incelenmeyecek kodlara da yönelebiliyorlar. O kadar çok güvenlik açığı ortaya çıkıyor ki, buna uygun şekilde kasvetli bir ad verildi: "vulnpocalypse" (açık kıyameti).

Bu savunma avantajı bile iki ucu keskin bir kılıç. Eskiden yeni keşfedilen bir güvenlik açığının sömürülmesi haftalar alabiliyordu. Artık günler, hatta saatler sürebiliyor. Bir web sitesinden ya da internete bağlı, yaratıcıları tarafından hâlâ bakımının yapılıp yapılmadığı belirsiz olan şeylerden sorumluysanız, durumu fark etmiyor ve güncelleme yapmanız gerektiğini bilmiyor olabilirsiniz. Bir ihlal müşteri verilerinin sızmasına yol açarsa sorumlu duruma düşebilirsiniz. Sorunu düzeltmek için gereken bilgiye sahip olmayabilirsiniz.

Yapay zekânın getirdiği bir başka risk de şu: Yaratıcılarının bulabildiği tüm kod satırlarıyla eğitilen bu teknoloji, kod yazmakta gerçekten çok iyi. Yazılım mühendisleri bunu biliyor ve şirketler artık giderek daha fazla yazılımı yapay zekâyla yazan daha küçük insan mühendis ekiplerini ayakta tutuyor. Bu kod iyi olabilir, ama olmayabilir de; ve bir insanın kontrol etmek için ona hiç bakmamış olma ihtimali var.

John Strand ile görüntülü sohbet üzerinden bağlantı kurduğumda Almanya'da bir konferanstaydı ve gülümsüyordu. Bu iyi bir işaret değildi. "Şunu anlamanız gerek: Bir saldırı odaklı güvenlik uzmanı ne zaman gülümseyip heyecanlansa, bu kötüdür," dedi.

Black Hills Information Security'nin sahibi ve CEO'su olan Strand'ın işi, sistemleri zayıflıklar açısından test etmek, bir saldırgan gibi düşünmek ve müşterinin savunmasında delikler açmak. Onlarca yıl aynı tekniklerle çalıştıktan sonra bu işten biraz sıkılmaya başladığını, ta ki yapay zekâ modellerinin siber yetenekleri 2025'in sonunda patlama yapana kadar söylüyor. Yeni yapay zekâ modelleri koddaki zayıflıkları bulmakta çok iyiydi ve yapay zekâ ajanları işin sıkıcı, zaman alan kısmını yapabiliyordu.

"Saldırı odaklı güvenliğin o yorucu angarya işini otomatikleştiren ve bunu bir insan operatöre çok daha hızlı ulaştıran bir şey görüyorsunuz," dedi Strand.

Yazdan bu yana işler yalnızca hızlandı. Yapay zekâ ajanları daha fazla özerklik kazanabiliyor. Saldırganlar da yapay zekâ modellerinin çoğu zaman kaba araçlarını daha ince hale getirmek için daha iyi araçlara sahip: harness'lar. Bir yapay zekâ modeli pek çok şey yapabilse de harness, ona belirli bir işi daha etkili yapmasını sağlayan araçları ve yönlendirmeyi sunar. Anthropic'in Claude Code'u ya da OpenAI'ın Codex'ini düşünün, ama hackleme için. Saldırganların kullandığı en büyük ve en dikkat çekici harness büyük olasılıkla Artex; öyle ki FBI geçen hafta bir uyarı yayımladı.

Eylül ve Ekim aylarında Güney Kore'nin büyük bankalarına yönelik bir saldırı, kişisel bilgilerin çalınmasıyla sonuçlandı. Meyers, CrowdStrike'ın saldırganın büyük olasılıkla Artex kullanan Çin'deki 26 yaşında biri olduğunu belirlediğini söylüyor. Saldırgan yapay zekâya saldırının nasıl yapılacağını sorduktan sonra başarıya ulaşmış, ardından yapay zekâya çalınan verileri Telegram'da nasıl satacağını sormuş.

"Artık dışarıdaki herkes sadece bu aracı kullanarak devlet düzeyinde bir hacker olabilir," dedi Meyers.

Büyük yapay zekâ geliştiricileri en büyük ve en yetenekli modellerine kimlerin erişebileceğini sınırlamaya çalışsa da saldırganların ihtiyaç duyduğu hackleme ve sömürme becerileri, hâlihazırda saldırganların elindeki modellerin imkânları dahilinde. Buna, saldırganların yapay zekâ şirketlerinin ve devlet kurumlarının koruma önlemlerinden ve gözetiminden uzakta kendi donanımlarında çalıştırabildiği açık ağırlıklı modeller de dahil.

"Cin şişeden çıktı ve geri sokmanın yolu yok," dedi fidye yazılımı ve ihlal kontrolü konusunda uzmanlaşan Illumio'nun kamu sektörü teknoloji direktörü Gary Barlet.

Yapay zekâ destekli saldırganlar, ister bireysel "vibe" hacker'ları ister kritik altyapıya zarar vermeye niyetli devlet destekli siber savaş birimleri olsun, her zaman avantajlı. Deyim yerindeyse sadece bir kez haklı olmaları yeterli. Savunucuların ise her seferinde haklı olması gerekiyor.

İyi haber şu ki savunucular da saldırganlarla aynı araçları kullanıyor. Ve bazen bir adım öndeler. Anthropic'in Project Glasswing'i, OpenAI'ın Daybreak'i ve Google'ın Fairwind'i gibi programlar, siber güvenlik uzmanlarının ve bankalar ile sağlık kuruluşları gibi öne çıkan hedeflerin bu geliştiricilerin en yetenekli modellerine erkenden erişmesini sağlıyor; çoğu zaman modellerin neler bulabileceğine dair daha az sınırlamayla. Amaç, en kolay ve en riskli sorunların yamalanmasında ve düzeltilmesinde öne geçmek.

Bu hâlâ yeterli olmayabilir ve büyük teknoloji şirketlerinin liderleri bunu biliyor. OpenAI CEO'su Sam Altman, Ekim ayında Stanford Graduate School of Business'ta yaptığı bir konuşmada artık "tüm hataları yamalayabileceğimizi" düşünmediğini ve sorunun "örgütsel liderler, ülkeler ya da bireyler olarak bizim henüz ciddiye almadığımız bir şey" olduğunu söyledi.

Microsoft CEO'su Satya Nadella da bu hafta New York Times Dealbook Summit'te savunucuların açıkları yamamakta pek de önde olmayabileceğini söyledi. Eskiden kritik bir sistemi yamalarken, üretime almadan önce test etmek için bir haftanız olabiliyordu. "Şu anda yama, kullanıma sunulduğu andan itibaren üretimde yamanmış olmalı, çünkü vahşi doğada sömürülüyor," dedi Nadella. "Bu da istikrarsızlık yaratacak."

Ekim ayında geniş yankı bulan PHP güvenlik açığı, yani PHP Foundation'ın web sitesi sahiplerine yama yapmaları için acil bir bildirim yayımladığı durum, OpenAI'ın Daybreak programının bir parçası olan Patch the Planet çalışmasından kaynaklandı.

Bu, son dönemde kamuoyuna duyurulan yüksek profilli örneklerden yalnızca biri. Ama bir çığ gibi duyuru var. Ulusal Güvenlik Açığı Veritabanı, Ekim ayında 17.000'den fazla CVE kaydı aldıktan sonra Kasım'da şimdiye kadar 10.000'den fazla yaygın güvenlik açığı ve maruziyet kaydı aldı. Karşılaştırma için, Ekim 2025'te bu sayı 5.000'in altındaydı.

"Açık kaynak dünyasında, yapay zekâ bu sorunları analiz etmek ve güvenlik açıklarını bulmak için tonlarca zaman harcayabilene kadar keşfedilmemiş büyük bir güvenlik sorunları birikimi var," dedi bağlı cihazlara odaklanan siber güvenlik şirketi Finite State'in CEO'su Matt Wyckhouse.

Bu, açık kaynak yazılımın çok ötesine geçiyor. Wyckhouse'un odaklandığı bağlı cihazlar arasında buzdolapları ve akıllı ev aletleri gibi şeyler var; muhtemelen internete bağlanması gerekmeyen ama bağlanan türden şeyler. Bu ürünleri çalıştıran yazılım ve bellenim kaynak kodunu, internetin büyük bölümünün kullandığı son derece yaygın bir kodlama dili olan PHP gibi şeylere kıyasla çok daha az göz görmüş. Bu cihazlarda çalışan kod GitHub'da ya da internette dolaşımda olmayabilir, ama bir yapay zekâ modeli onu tersine mühendislikle çözüp bir açık bulabilir. Ve birdenbire bir saldırgan dondurucuları fırına çevirebilir. Dana kıymasının şu an pahalı olduğunu düşünüyorsanız, büyük bir perakendecinin hamburger stoğunun bir gecede bozulması durumunda ne olacağını bir düşünün.

"Görünüşe göre toplumumuzun işlemesi için soğutmanın çalışması gerekiyor," dedi Wyckhouse.

Güvenlik açığı nerede bulunursa bulunsun, yamalanması gerekiyor. Sorunlar birikimi asıl kaosu burada yaratıyor. Yazılım geliştiren ya da yalnızca işleten şirketler, bir saldırganın bunu sömürmesine saatler kalmış olabileceği için şimdi düzeltilmesi gereken önemli ve kritik sorunlarla boğuşuyor. Bilgisayarınızın ve üzerindeki yazılımın bugünlerde bu kadar sık güncellenmesinin nedeni de bu.

"Bütün bunları temizlemenin ne kadar iş ve ne kadar zaman alacağı ürkütücü," dedi mobil güvenlik şirketi Approov'un CEO'su Ted Miracco.

Ve yamalama da kusursuz değil. Bazen bir sistemi çökerten şey siber saldırı değil, onu önlemeye yönelik düzeltme oluyor. Son dönemdeki yüksek profilli kesintilerin birçoğundan yazılım güncellemelerinin sorumlu olduğuna inanılıyor; buna Apple'ın Salı günü yaşadığı sorunlar da dahil.

Kod başlangıçtan itibaren iyi değilse ya da kendi başına yeni sorunlar yaratıyorsa işler daha da çetrefilleşiyor. Ve yapay zekâ daha fazla kod yazdıkça bu büyüyen bir sorun haline geliyor.

Tüm bu kaosun arka planında, yazılım mühendisliğinin yapay zekâdan en çok etkilenen sektörlerden biri olduğu gerçeği var. Kilometrelerce kodla eğitilen modeller, içinde ne kadar delik olursa olsun işleyen bir şey yazmakta çok iyi. Ve maliyetleri düşürüp şirketlerinin hisse fiyatlarını yükseltmeye hevesli CEO'lar için mühendisleri işten çıkarıp tüm o kodlamayı yapay zekâyla yaptırmak için daha az insan bulundurma cazibesi büyük.

Büyük teknoloji şirketleri bu yıl binlerce çalışanı işten çıkardı. Microsoft'un Ekim ayında 60.000 çalışanına gönüllü ayrılık teklif ettiğini açıklaması, birkaç hafta sonra Outlook e-posta hizmetini çalıştıran sistemin bir gün boyunca karanlığa gömülmesiyle kilit bir tartışma konusu haline geldi. Bakımını yapacak daha fazla insan olsaydı işler daha az mı bozulurdu?

"Şirketlerin bu konuda geri adım atmaya başlaması beni şaşırtmazdı," dedi veritabanı güvenliği şirketi Liquibase'in pazarlama başkan yardımcısı Ryan McCurdy.

McCurdy'ye göre şirketler, daha önce kıdemli geliştiricilerden geçmesi gereken kodu yazan ve yayımlayan daha fazla kıdemsiz geliştiriciye sahip olabilir; yapay zekâ üretkenliğin yerini tutuyor ama deneyimin yerini tutmuyor.

Bu da sorunun yalnızca mevcut yazılımdaki güvenlik açıkları değil, yapay zekâ tarafından yeni yazılımlara ya da mevcut yazılımların yamalarına yazılan güvenlik açıkları olduğu anlamına geliyor. Aynı teknoloji hem sorunu yaratıyor hem çözümü sunuyor hem de o çözümü karmaşıklaştırıyor.

Şu an yapabileceğimiz temel şey sadece... beklemek. Wyckhouse bana önümüzdeki iki yılın, güvenlik açıkları bulunup yamalandıkça bir büyüme sancıları dönemi olacağını düşündüğünü söyledi. Sonuçta her şeyin daha istikrarlı olması bekleniyor.

"Bence yazılım, bu nedenle önümüzdeki bir iki yılın sonunda bugünkünden bir kat daha güvenli olacak," dedi. "Biraz canımız yanacak."

İster sıradan bir telefon kullanıcısı ister büyük bir şirket olun, yazılımınızı güncellemek her zamankinden daha önemli hale geldi.

"Yama yapmanız gerekiyor. Grip aşısı olursunuz, koruyucu sağlık hizmetlerinizi alırsınız," dedi Meyers. "Siber güvenlik söz konusu olduğunda da aynı şeyi yapmanız gerekiyor."

Ama tüketiciler de güçsüz değil, özellikle veri ihlalleri söz konusu olduğunda. Bir şirket sistemlerini düzgün şekilde bakımda tutmuyor ve çevrimiçi gizliliğinizi ya da güvenliğinizi korumuyorsa onu kullanmayın. Verilerinizin hacklenmesi ve tehlikeye girmesi olağan hale geldi. Postayla, birinin bankamızdan ya da doktorumuzun muayenehanesinden veri çaldığını ve şu adımları izlersek 12 ay kimlik koruması alabileceğimizi söyleyen mektuplar alıyoruz.

Barlet, buna katlanmak zorunda olmadığımızı söylüyor. "Tükettiğimiz şirketlerden daha yüksek beklentiler içinde olmaya başlamamız gerektiğini düşünüyorum," dedi.

Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol.
Yorumlar