AB, 13 yaşından küçük çocuklar için sosyal medyayı yasaklayacak AB Çocuk Yasası’nı duyurdu

Avrupa Birliği, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in çocukları “dikkatlerini, odaklarını, zihinlerini ele geçiren” platformlardan koruma gerekçesiyle üye ülkelerde sosyal medya erişimini kısıtlayacağını açıkladı. Çarşamba günkü konuşmada 13 yaşın altındaki çocuklar için sosyal medyanın tamamen yasaklanacağı duyuruldu. Von der Leyen birliğin önümüzdeki yıl önceliklerini de sıraladı. Ayrıntılar Perşembe günü tam metinle gelecek AB Çocuk Yasası’nın parçası.

13 ile 15 yaş arasındaki çocukların kendi kişisel sosyal medya hesapları olmayacak. Ebeveyn veya vasi tarafından kurulan, sınırlı özellikli mini hesaplarla günde bir saat erişebilecekler. Platformlar 18 yaşına kadar güvenli tasarım yükümlülüğü taşıyacak. Birlik, sonbaharda yürürlüğe girmesi planlanan Dijital Adalet Yasası’nda bağımlılık yaratan tasarımla da mücadele etmeyi öngörüyor.

Von der Leyen Parlamento’da büyük teknoloji şirketlerinin gücünün ezici ve geri püskürtülemez sayıldığını, kendisinin buna katılmadığını söyledi. Bağımlılık yapan özelliklere, çocukların daha aşırı içeriğe çekilmesine ve kız çocuklarının fotoğraflarının yapay zeka ile cinselleştirilmiş görüntü için kullanılmasına razı olunmak zorunda olunmadığını ekledi. Kuralları belirleyenin büyük teknoloji değil Avrupa olduğunu savundu. Uyku kaybı, kaygı, kendine zarar ve ölüm iddialarını da aynı gerekçeye bağladı.

17 üye devlet kendi yasa taslağını konuşuyor, Fransa’da 15 yaş yasağı iptal edilmişti

Birliğin 27 üyesinden 17’si asgari yaş sınırı dahil çocuk koruma tasarısı üzerinde çalışıyor. Fransa geçen ay en yüksek mahkemesinde 15 yaş altı yasağını ifade özgürlüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle iptal etti. Teknoloji avukatı Arnav Joshi, bu dağınıklığı toplayıp herkesi aynı noktaya getirmenin ve AB yasama sürecinden geçirmenin muhtemelen 2029’a kadar süreceğini tahmin ediyor. Şirketlerin tek kural setinin sadeleştirmesini olumlu karşılayabileceğini düşünüyor. Kademeli model, toptan yasak yerine orantılı adım atarak hukuki itirazı yumuşatmak için kurulmuş. İngiltere ve Avustralya’daki daha sert yasaklara göre AB metninin biraz daha esnek durduğu belirtiliyor.

Ebeveyn gözetimi ve yaş kontrolü gizlilik ile çatışabilir, Avustralya yasağı da deliniyor

Önlemler hem velilere hem platformlara denetim yükü getiriyor. Bu yük gizlilik ihlaline de açılabilir. Joshi, her şeyi gören “tanrısal” ebeveyn erişiminin çocuğun hizmeti kullanmasını caydırabileceğini ve çocuğun kendi gizlilik hakkını zedeleyebileceğini söylüyor.

Yaş sınırını fiilen işletmek başka ülkelerde de takıldı. Avustralya’da 16 yaş altı yasağının büyük ölçüde aşılabildiği rapor ediliyor. Nasıl aşıldığı burada anlatılmayacak. Dijital düzenleme avukatı Joanna Conway, yaş kontrolünü gizlilik hakkını çiğnemeden ve kullanımı bozmadan doğru kurmanın zor olduğunu belirtiyor. AB yılın başında üye ülkelerde 18 yaşını kanıtlayıp yetişkin sitesine girmek için bir uygulama açmıştı; bunun başka yaş gruplarına da uyarlanabileceği konuşuluyor.

Duyuru yasağın hemen bu gece her uygulamada kapanacağı anlamına gelmiyor. Perşembe metni, üye devlet onayı ve 2029’a uzayabilecek süreç var. Platform tarafında bakılacak yer mini hesabın hangi özellikleri keseceği, bir saatlik sürenin nasıl sayılacağı ve yaş kanıtının yüz taraması mı yoksa mevcut 18+ uygulamasının uzantısı mı olacağı.