Apple, Fotoğraflar uygulamasındaki yüz tanıma özelliği nedeniyle 32,5 milyar dolarlık toplu davayla karşı karşıya

Apple, ABD'nin Illinois eyaletinde açılan yeni bir toplu davayla gündemde. Davada, iPhone ve diğer Apple cihazlarında yer alan Fotoğraflar uygulamasının, kullanıcıların açık rızasını almadan biyometrik veri topladığı iddia ediliyor. Başvuruda, uygulamanın fotoğraf arşivindeki kişileri otomatik olarak analiz etmek için yüz tanıma teknolojisini kullandığı ve her kişi için benzersiz bir "yüz izi" oluşturduğu öne sürülüyor. Davacılar, bu işlemin Illinois eyaletindeki biyometrik veri koruma yasasını ihlal ettiğini savunuyor. Söz konusu yüz verilerinin kullanıcıların bilgisi dışında işlendiği ve bunun yasal yükümlülüklere aykırı olduğu iddia ediliyor. Apple ise suçlamaları reddederek kullanılan teknolojinin biyometrik tanımlayıcı kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.

Davacılar biyometrik verilerin iCloud üzerinden senkronize edildiğini öne sürüyor

Dava dosyasına göre Apple, Fotoğraflar uygulamasında oluşturulan yüz verilerini yalnızca cihaz içinde kullanmakla kalmıyor, aynı zamanda iCloud aracılığıyla kullanıcının diğer Apple cihazları arasında da senkronize ediyor. Davacılar, bu verilerin biyometrik bilgi niteliğinde olduğunu ve kullanıcıdan açık izin alınmadan işlenmesinin Illinois yasalarına aykırı olduğunu ileri sürüyor. İddialara göre sistem, yeterli sayıda yüz örneği topladıktan sonra bunları belirli kişileri tanımlamak amacıyla kullanabiliyor. Apple ise oluşturulan verilerin yalnızca fotoğraf organizasyonu için kullanılan matematiksel vektörlerden oluştuğunu, bu bilgilerin bir yüzü yeniden oluşturamayacağını ve herhangi bir kişinin kimliğiyle doğrudan ilişkilendirilmediğini belirtiyor. Şirket ayrıca, söz konusu teknolojinin kullanıcı gizliliğini koruyacak şekilde tasarlandığını savunuyor.

Mahkeme toplu davanın devam etmesine karar verdi

Apple, davanın toplu dava niteliği taşımadığı gerekçesiyle sürecin sonlandırılmasını talep etti. Ancak Illinois'teki mahkeme, Haziran ayında davanın toplu dava şartlarını karşıladığına hükmetti. Daha sonra Apple'ın bu karara yaptığı itiraz da ABD Yedinci Bölge Temyiz Mahkemesi tarafından 30 Haziran'da reddedildi. Böylece dava resmen toplu dava olarak devam etme hakkı kazandı. Davacılar, Illinois'te yaklaşık 6,5 milyon kullanıcının bu uygulamadan etkilendiğini öne sürüyor. Eğer Apple davayı kaybederse, kişi başına uygulanabilecek yasal tazminatlar nedeniyle toplam yükümlülüğün 32,5 milyar dolara kadar çıkabileceği ifade ediliyor.

Davanın temelini Illinois Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası oluşturuyor

Toplu davanın dayanağını, 2008 yılında yürürlüğe giren Illinois Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası (BIPA) oluşturuyor. Bu yasa, şirketlerin retina taramaları, iris verileri, parmak izi, ses izi ve yüz izi gibi biyometrik bilgileri toplamadan önce kullanıcılardan açık rıza almasını zorunlu kılıyor. Ayrıca bu verilerin güvenli şekilde saklanması ve belirlenen süre sonunda silinmesi de yasal yükümlülükler arasında yer alıyor. Yasa kapsamında her ihlal için 1.000 dolar, ihlalin kasıtlı veya ağır ihmal sonucu gerçekleştiğinin tespit edilmesi halinde ise 5.000 dolara kadar tazminat talep edilebiliyor. Bu nedenle milyonlarca kullanıcıyı kapsayan davalarda toplam tazminat miktarı oldukça yüksek seviyelere ulaşabiliyor.

BIPA daha önce teknoloji devlerine karşı da kullanıldı

Illinois Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası, geçmişte de birçok büyük teknoloji şirketine karşı açılan davalarda gündeme gelmişti. Özellikle yüz tanıma teknolojileri nedeniyle Meta'nın eski adıyla Facebook ve Google hakkında açılan davalar bu yasanın en bilinen örnekleri arasında yer alıyor. Facebook, 2021 yılında benzer iddialarla açılan davayı 650 milyon dolarlık uzlaşmayla sonuçlandırmıştı. Apple hakkında açılan yeni dava ise Fotoğraflar uygulamasındaki yüz tanıma sisteminin biyometrik veri olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda önemli bir emsal oluşturabilecek nitelikte görülüyor. Davanın ilerleyen süreçte teknoloji şirketlerinin yapay zekâ ve yüz tanıma teknolojilerini kullanma biçimi üzerinde de etkili olabileceği değerlendiriliyor.