TSMC ABD’de duvara çarptı!

Dünyanın en büyük yarı iletken üreticisi TSMC uzun süredir ABD merkezli üretim yatırımlarıyla gündemde yer alıyor. Şirket Arizona merkezli fabrikalar için milyarlarca dolarlık bütçeler ayırdı. Ama bu yatırımlar teknoloji liderliğini Amerika’ya taşımaya yetmiyor. Bunun temel nedeni Tayvan hükümetinin katı teknoloji koruma yasaları oluyor. Bu yasalar ulusal çekirdek teknolojilerin ülke dışına çıkmasını sınırlıyor. TSMC bu kurallara uymak zorunda kalıyor. Sonuç olarak ABD fabrikaları her zaman geriden geliyor. Tayvan yönetimi yarı iletken sektörünü stratejik bir güvenlik alanı olarak görüyor. Bu yaklaşım sadece ekonomik değil aynı zamanda jeopolitik bir anlam taşıyor. Yarı iletken üretimi Tayvan için küresel pazarlık gücü yaratıyor. Bu gücün kaybedilmesi büyük risk olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle teknoloji ihracatı sıkı biçimde kontrol ediliyor. TSMC bu çerçevenin dışına çıkamıyor. ABD baskısı bile bu politikayı değiştiremiyor.

N 2 kuralı ne anlama geliyor

Tayvanın uyguladığı en kritik düzenleme N 2 kuralı olarak biliniyor. Bu kural teknoloji farkını sürekli açık tutmayı hedefliyor. TSMC Tayvan’da hangi üretim sürecindeyse yurt dışında iki nesil geriden üretim yapabiliyor. Bu durum Amerika için ciddi bir sınırlama yaratıyor. En yeni çipler Tayvan sınırları içinde kalıyor. ABD sadece olgunlaşmış süreçlere erişebiliyor. Bu fark kalıcı hale geliyor. Bu kural Ar Ge faaliyetlerini de doğrudan etkiliyor. TSMC mühendislerinin büyük bölümü Tayvan’da çalışmaya devam ediyor. Yeni mimariler yeni litografi yöntemleri ve kritik süreçler burada geliştiriliyor. ABD tesisleri ise daha çok seri üretim rolü üstleniyor. Teknoloji geliştirme merkezi Tayvan olmaya devam ediyor. Bu yapı yasal olarak da güvence altına alınmış durumda. Dolayısıyla kısa vadede değişmesi beklenmiyor.

300 milyar dolarlık yatırım neden yeterli olmadı

ABD yönetimi TSMC yatırımlarını ulusal güvenlik meselesi olarak ele alıyor. Çin ile artan gerilim tedarik zincirlerini daha kritik hale getirdi. Bu yüzden ABD üretimi kendi topraklarına çekmek istiyor. TSMC için sunulan teşvikler tarihi seviyelere ulaştı. Arizona yatırımlarının toplamı 300 milyar dolara yaklaşıyor. Ancak para teknoloji transferi için yeterli olmuyor. Yasalar bu noktada belirleyici oluyor. Mevcut takvim farkın kapanmadığını açıkça gösteriyor. Arizona tesisleri 2027 civarında 3 nanometre üretimine geçecek. Aynı dönemde Tayvan fabrikaları 2 nanometre sürecini geride bırakmış olacak. Hatta 1.6 nanometre sınıfına geçiş başlamış olacak. Bu da teknolojik makasın açık kalması anlamına geliyor. ABD tesisleri hiçbir zaman lider noktaya ulaşamıyor. Bu durum Washington için hayal kırıklığı yaratıyor.

Bu tablo ABD merkezli Intel için dikkat çekici bir avantaj yaratıyor. Intel üretim ve Ar Ge faaliyetlerini kendi ülkesinde sürdürüyor. En ileri üretim düğümlerini ABD topraklarında geliştirmeyi hedefliyor. TSMC nin sınırlı kalması Intel Foundry için alan açıyor. Özellikle 14A sürecine olan ilgi giderek artıyor. ABD şirketleri yerli üretime daha sıcak bakıyor. Devlet desteği de bu yönde şekilleniyor. Intel uzun süredir üretim teknolojisinde geride kalmakla eleştiriliyordu. Ancak yeni yol haritası bu algıyı değiştirmeyi amaçlıyor. Eğer Intel planlarını zamanında hayata geçirebilirse dengeler değişebilir. ABD nin ileri seviye çip ihtiyacı yerli üretimle karşılanabilir. Bu da TSMC bağımlılığını kısmen azaltabilir. Önümüzdeki yıllar bu rekabetin sonucunu belirleyecek. Yarı iletken savaşında yeni bir dönem başlıyor.