NASA'nın Voyager 1 Uzay Sondası Tarihi Bir Eşiği Aşmaya Hazırlanıyor: Bir Işık Günü Uzaklık

NASA'nın efsanevi Voyager 1 uzay sondası, 18 Kasım'da Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşarak insan yapımı bir nesnenin ulaştığı en uzak mesafede yeni bir rekor kıracak. Yaklaşık 50 yıldır yol alan sonda, azalan enerji kaynaklarına rağmen yıldızlararası boşlukta ilerlemeye devam ediyor.
NASA'nın Voyager 1 Uzay Sondası Tarihi Bir Eşiği Aşmaya Hazırlanıyor: Bir Işık Günü Uzaklık

NASA'nın Voyager 1 uzay sondası, görevinin yarım asra yaklaştığı şu günlerde tarihi bir rekora daha imza atmaya hazırlanıyor. 18 Kasım saat 05:16'da (ET), sonda Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak. Yaklaşık elli yıldır süren bu yolculuk, onu tarihte gezegenimizden en uzağa giden insan yapımı nesne konumuna taşıyacak.

1970'lerin ortasında inşa edilen bir araç için bu durum muazzam bir başarı. Bir ışık günü, ışığın saniyede yaklaşık 186.282 mil hızla tek bir günde katettiği mesafeyi ifade ediyor. Bu da yaklaşık 25,9 milyar kilometreye veya 16,1 milyar mile tekabül ediyor. Ortalama bir insanın saatte 3 mil hızla yürüdüğü varsayıldığında, bu mesafeyi yürüyerek katetmesi 612.015 yıl sürerdi.

Neyse ki Voyager 1'in hızı bundan çok daha yüksek. 1980 yılında Satürn'ün kütleçekiminden faydalanarak ulaştığı saatte 37.763 millik sabit hızıyla kozmosun derinliklerinde süzülmeye devam ediyor.

Bu önemli dönüm noktası, Voyager 1'in Güneş'in heliosferinin bittiği nokta olan heliopozu geçip yıldızlararası uzaya girmesinin üzerinden 14 yıl, Pioneer 10'u geride bırakarak en uzak insan yapımı nesne olmasının üzerinden ise 28 yıl sonra geliyor.

Ancak bu tarihi başarı sancısız gerçekleşmiyor. Yaklaşık yarım asırdır uzayda olan Voyager 1'in ömrünü uzatmak için NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı (JPL) elinden gelen her şeyi yapıyor. Sorunların giderilmesi, bakım çalışmaları ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla çeşitli sistemlerin kapatılması bu çabalar arasında yer alıyor.

Bu girişimlerin bir kısmı 2026 yılında gerçekleştirildi. Voyager 1 ekibi, toplam güç tüketimini azaltmak için haftalarca uğraşarak üç cihazı kapattı ve yerine düşük güç tüketen üç alternatif sistem devreye aldı. Dahili olarak "The Big Bang" adı verilen bu işlem Voyager 2 için de uygulandı. Eylül başında tamamlanan bu geçiş, Voyager 1'in azalan enerji kaynağını daha verimli kullanmasını sağlarken, yıldızlararası uzayın dondurucu soğuğunda çalışmaya devam edebilmesi için gereken sıcaklığı korumasına yardımcı oldu.

Birden fazla cihazın aynı anda açılıp kapatılmasını gerektiren bu işlem oldukça riskliydi. Ayrıca, herhangi bir sinyalin Voyager'a ulaşmasının neredeyse tam bir gün sürmesi ve cevabın geri gelmesinin bir gün daha alması, operasyon sırasındaki bekleme sürelerini artırarak süreci daha da zorlaştırdı.

Tüm bunlar, Voyager 1'in gücünde ani bir düşüş yaşanmasından ve hala çalışan üç cihazından birinin kapatılmak zorunda kalmasından birkaç ay sonra gerçekleşti. Şu an Voyager 1'in yalnızca iki cihazı aktif durumda.

Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşmak, Voyager 1'in Dünya ile iletişim kurabilecek yeterli güce sahip olduğu son büyük dönüm noktası olabilir. Araç, enerjisini plütonyum-238'in bozunmasından elde edilen ısıyı elektriğe dönüştüren üç radyoizotop termoelektrik jeneratörden (RTG) alıyor.

Fırlatıldığında yaklaşık 470 watt güç üreten bu jeneratörler, 50 yıllık uzay yolculuğunun ardından şu an yıllık ortalama 4 watt kayıpla yaklaşık 215 watt güç üretiyor. Gücün çoğu aracın temel işlevlerini sürdürmek için kullanıldığından, NASA fırlatma anında mevcut olan 10 cihazdan 8'ini kapatmak zorunda kaldı.

Mevcut enerji tüketimi ve azalma hızıyla Voyager 1'in 2030'larda son bilimsel cihazını kapatması ve 2036 yılında radyo sinyali gönderecek gücü kalmadığı için Dünya ile iletişiminin tamamen kopması bekleniyor.

Benzer bir kader, Voyager 1'in ikizi olan ve yine yarım asrı uzayda geçiren Voyager 2'yi de bekliyor. İkinci araç olarak adlandırılsa da Voyager 2 aslında Voyager 1'den 16 gün önce fırlatılmıştı. Ancak daha yavaş hızı ve farklı yörüngesi nedeniyle, cihazları kapanmadan önce bir ışık günü uzaklığa ulaşması pek olası görünmüyor.

Uzayın uçsuz bucaksızlığı nedeniyle Voyager 1, güneş sistemimizin kıyısındaki devasa buzlu kuyruklu yıldız kuşağı olan Oort Bulutu'na ulaşmadan önce tüm gücünü tüketecek. Oraya varması yaklaşık 300 yıl sürecek.

Uzay boşluğunun neredeyse mükemmel vakum özelliği sayesinde, Voyager 1 tamamen kapandıktan sonra bile mevcut hızında ilerlemeye devam edecek. Yani o dönüm noktasına yine ulaşacak; ancak bunu bize bildirecek bir iletişim imkanı olmayacak.

Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol.
Yorumlar