Çin’de yapay zeka kullanımı patladı

Çin İnternet Ağı Enformasyon Merkezinin yayımladığı yeni rapor ülkede yapay zekâ kullanımının benzeri görülmemiş bir hızla arttığını gösteriyor. Aralık 2024’te 249 milyon olan üretken yapay zekâ kullanıcı sayısı Haziran 2025’te 515 milyon seviyesine ulaşarak kısa sürede iki kata yakın bir artış kaydetti. Bu büyüme yalnızca rakamsal bir yükseliş değil aynı zamanda ülkenin teknoloji kullanım alışkanlıklarının yeniden şekillendiğinin güçlü bir işareti olarak yorumlanıyor. İlk 6 ayda yapay zekâ sistemlerini kullanmaya başlayan 266 milyon yeni kullanıcı bu dönüşümün ne kadar hızlı gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Rapora göre artışın temel sebebi modellerin daha gelişmiş mantıksal akıl yürütme kabiliyetine ulaşması ve artık çok daha fazla pratik senaryoya uyarlanabilir hale gelmesi.

Kullanım oranı hızla yükseliyor

Yayımlanan raporda üretken yapay zekâ kullanım oranının önemli bir eşiği geçtiği vurgulanıyor. 2024 sonunda %18,8 olan kullanım oranı yalnızca 6 ay içinde %36,5 seviyesine ulaşmış durumda. Çin’deki kullanıcıların günlük dijital alışkanlıklarında yapay zekânın giderek daha merkezi bir role sahip olduğu belirtiliyor. Genç nüfusun teknolojiye adaptasyon hızı bu yükselişte etkili olurken orta yaş kullanıcıların da güçlü bir şekilde ekosisteme katıldığı ifade ediliyor. Rapora göre kullanıcıların %33,8 bölümü 19 yaş ve altı, %21 bölümü 20-29, %19,8 bölümü 30-39 ve %25,4 bölümü 40 yaş ve üstü gruplardan oluşuyor.

Yerel modeller büyük tercih görüyor         

Ankete katılan 30 bin kişinin yanıtlarına göre kullanıcıların %90 bölümü yapay zekâ tercihlerinde Çin’de geliştirilen modelleri seçiyor. Bu tercihin arkasında hem yerel modellerin hızla gelişmesi hem de ülkedeki çevrim içi erişim kısıtlamalarının etkisi bulunuyor. ChatGPT gibi yurt dışında geliştirilen modellerin VPN olmadan kullanılamaması yerel ürünlerin daha yaygın şekilde benimsenmesine yol açıyor. Raporda kullanıcıların eğitim seviyelerine ilişkin dikkat çekici veriler de yer alıyor; kullanıcıların %29,8 bölümü lise mezunu iken %28,9 bölümü üniversite ve yüksek lisans mezunlarından oluşuyor. Bu tablo Çin’de yapay zekâ kullanımının geniş bir toplumsal tabana yayıldığını ortaya koyuyor.

Çin yapay zeka yarışında hızlanıyor

2025 yılı Çin’de yapay zekâ rekabetinin uluslararası boyutta görünür hale geldiği bir dönem olarak öne çıkıyor. Ülkeden çıkan büyük dil modellerinin dünya çapında yakaladığı sonuçlar yalnızca iç pazardaki rekabeti değil küresel teknolojik dengeleri de etkiliyor. DeepSeek’in düşük maliyetli ve sınırlı çip kaynağıyla geliştirdiği R1 modeli uluslararası testlerde ABD merkezli modelleri geride bırakarak büyük ses getirmişti. Modelin açık kaynak yapısıyla kısa sürede geniş kitlelere ulaşması ve uygulama mağazalarında ABD merkezli rakiplerini geçerek en çok indirilen yapay zekâ uygulaması olması dikkatleri Çin’e çevirdi. Uzmanlar bu gelişmeyi “yeni bir Sputnik anı” olarak yorumlayarak ABD ile Çin arasındaki rekabetin yapay zekâ tarafında yeni bir döneme girdiğini belirtiyor.

DeepSeek’in yanı sıra Alibaba’nın Qwen, ByteDance’in Doubao ve Baidu’nun Ernie modelleri de Çin’de geniş kullanıcı kitlelerine ulaşmış durumda. Bu modellerin hızlı gelişim göstermesi ülkedeki yapay zekâ ekosisteminin ne kadar güçlü bir rekabet içinde olduğunu ortaya koyuyor. Geliştiricilerin daha düşük maliyetle daha performanslı modeller üretmesi küresel teknoloji devlerini maliyet ve verimlilik konusunda yeniden düşünmeye zorladı. Sektör analizlerine göre Çin’deki modellerin agresif büyümesi hem yerel pazarda hem de küresel arenada dengeleri değiştirecek bir ivmeye işaret ediyor. Özellikle kaynak kullanımında yapılan optimizasyonlar Çinli şirketlerin daha az çip ve daha düşük bütçeyle yüksek performans elde edebilmesini mümkün kılıyor.