Çin, Savaş Alanları İçin İnsansı Robotlar Hazırlıyor: Ancak Henüz “Robot Askerler” Yok

İncelenen 100’den fazla kamu ihalesi, akademik çalışma, patent, askeri yayın ve şirket belgesi; keşif, devriye, malzeme taşıma ve tehlikeli alanlara girme gibi görevler için robotlara giderek daha fazla ilgi gösterildiğine işaret ediyor.

Ancak önemli bir ayrıntı var: Çin’in şu anda operasyonel birliklerde görev yapan silahlı bir insansı robot ordusuna sahip olduğuna dair doğrulanmış bir kanıt bulunmuyor.

Robotlar askerlerden önce binalara girebilir

Araştırılan kullanım senaryolarından en dikkat çekicilerinden biri kentsel çatışmalarla ilgili.

Çin’deki Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi araştırmacılarının Ağustos 2025’te yayımladığı bir çalışma, insansı robotların askerlerle birlikte bir binaya girdiği gelecekteki operasyonları ele aldı.

Senaryoda altı savaş robotundan oluşan iki saldırı grubu bulunuyordu.

İnsansı robotlar, dört ayaklı robotlar ve otonom araçların birlikte çalışarak işgal edilmiş bir binayı kat kat kontrol etmesi öngörülüyordu.

Robotlar iç mekânı gözlemleyebilir, haritalandırabilir, engelleri tespit edebilir ve elde ettikleri bilgileri insan askerlere aktarabilir. Böylece askerlerin bilinmeyen ve potansiyel olarak tehlikeli bir alana ilk giren taraf olması önlenebilir.

Ancak çalışma önemli soruları cevapsız bırakıyor.

Robotların silah taşıyıp taşımayacağı, güç kullanımına kimin karar vereceği veya sistemlerin sivillerle savaşçıları nasıl ayırt edeceği açıklanmıyor.

Üstelik bu senaryo bugün sahada bulunan operasyonel bir birlikten ziyade önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde mümkün olabilecek teknolojilere yönelik bir öngörü niteliğinde.

Düşman hatlarının arkasına robot gönderme fikri de test ediliyor

2025’te gerçekleştirilen başka bir tatbikatta robotların düşman hatlarının arkasına sızdığı bir senaryo üzerinde çalışıldı.

Makinelerin bölgeye girmesi, çevreyi haritalandırması ve hedefleri belirlemesi amaçlandı.

Bu çalışmalar Çin’in yalnızca “insan gibi yürüyen robot” geliştirmekle ilgilenmediğini gösteriyor.

Asıl hedef robotlara çevrelerini algılayabilecek sensörler, kendi konumlarını belirleyebilecek navigasyon sistemleri ve karmaşık ortamlardaki nesnelerle etkileşime girebilecek mekanik yetenekler kazandırmak.

Bir robotun düzgün şekilde yürümesi yalnızca başlangıç.

Peki ordunun neden iki bacaklı robota ihtiyacı var?

İnsansı robotların en büyük potansiyel avantajlarından biri aslında oldukça basit: Dünya insanlar için tasarlandı.

Kapılar, merdivenler, dar koridorlar, araçlar, aletler, kollar ve düğmeler insan vücuduna göre tasarlanıyor.

İki bacağı, iki kolu ve nesneleri kavrayabilecek elleri bulunan yeterince gelişmiş bir robot teorik olarak bütün bu ortamları büyük değişiklikler yapılmadan kullanabilir.

Fakat insan vücudunu taklit etmenin bedeli de var.

İki ayak üzerinde dengede kalmak, merdiven çıkmak, enkaz üzerinde ilerlemek ve aynı anda yük taşımak ciddi miktarda hesaplama gücü ve enerji gerektiriyor.

Bu nedenle her askeri görev için insansı robot kullanmak mantıklı olmayabilir.

Basit keşif veya malzeme taşıma görevlerinde tekerlekli, paletli veya dört ayaklı bir robot daha ucuz, dayanıklı ve kolay tamir edilebilir olabilir.

İnsansı tasarım ancak insan biçiminin gerçekten avantaj sağladığı ortamlarda öne çıkıyor.

Çin yalnızca araştırma yapmıyor, ekipman da satın alıyor

Askeri ilginin akademik çalışmalarla sınırlı olmadığı görülüyor.

Mayıs 2025’te Çin ordusuyla bağlantılı bir kurum, kurulum ve teknik eğitimin de dahil olduğu bir insansı robot satın almak için ihale yayımladı.

Bunu insansı robotlara yönelik akıllı algılama ve manipülasyon sistemleri arayan başka duyurular izledi.

Haziran 2026’da ise kamera, radar ve hareket sensörlerinden gelen verilerin toplanması ve sınıflandırılması için yaklaşık 300 bin dolarlık bir bütçe ayrıldığı bildirildi.

Bu tür veriler robotların araziyi anlaması, nesneleri tanıması ve uygun hareketleri seçebilmesi için kritik önem taşıyor.

Bununla birlikte kamuya açık bilgilerden bütün ihalelerin tamamlanıp tamamlanmadığını veya hangi robot modellerinin teslim edildiğini doğrulamak mümkün değil.

Fuxi de askeri görevler için geliştiriliyor

Çin’in devlet bağlantılı savunma sanayisinde de insansı robot çalışmaları bulunuyor.

Norinco tarafından geliştirilen Fuxi adlı insansı robot; keşif, gözetleme, devriye ve tehlikeli görevlerde kullanılabilecek bir platform olarak tanıtılıyor.

Fuxi’nin uzaktan bir operatör tarafından kontrol edilebilmesi de önemli.

Bu yaklaşım robotun bütün kararları tamamen kendi başına vermesi gerekliliğini azaltıyor. Ancak başka bir sorun ortaya çıkarıyor: iletişim.

Savaş alanında bağlantının kesilmesi, elektronik karıştırmaya maruz kalması veya gecikmesi, uzaktan kontrol edilen robotların etkinliğini ciddi şekilde etkileyebilir.

Laboratuvarda dans etmekle savaş alanında çalışmak aynı şey değil

İnsansı robotların internetteki gösterileri oldukça etkileyici görünebiliyor.

Ancak kontrollü bir sahnede koşmak veya dans etmek ile gerçek bir çatışma ortamında çalışmak arasında büyük fark var.

Yağmur, çamur, duman, enkaz, bozuk zeminler, elektronik karıştırma ve sürekli değişen çevre koşulları robotların karşılaşabileceği sorunlardan yalnızca bazıları.

Pil ömrü de büyük bir engel.

İnsansı robotlar hareket etmek için ciddi miktarda enerji tüketiyor. Uzun süreli bir askeri operasyonda sürekli şarj edilmesi gereken bir robot, teoride göründüğü kadar kullanışlı olmayabilir.

Dayanıklılık tarafında da benzer sorunlar bulunuyor.

Bir insan düştükten sonra ayağa kalkıp görevine devam edebilir. Ağır bir insansı robotun düşmesi ise motorların, eklemlerin veya hassas sensörlerin zarar görmesine neden olabilir.

En zor problem mekanik değil, karar vermek olabilir

Bir robotun kapıyı açmasını veya merdiven çıkmasını öğretmek zor. Fakat askeri ortamda kimin tehdit olduğunu anlamasını sağlamak çok daha karmaşık.

Bir laboratuvarda kapıyı tanımak ile kaotik bir binada aniden karşısına çıkan kişinin sivil, müttefik veya düşman olduğunu belirlemek aynı problem değil.

Yanlış kararın sonucu ölümcül olabilir.

Bu nedenle askeri yapay zekâ sistemlerinde insan kontrolünün hangi noktada devreye gireceği büyük önem taşıyor.

Robotun ateş etmesine kim karar verecek?

Çin’in resmî yaklaşımı, silah sistemleri üzerindeki kontrolün insanlarda kalması ve nihai sorumluluğun insanlara ait olması gerektiği yönünde.

Ancak teknoloji geliştikçe sınırlar bulanıklaşabilir.

Bugün tamamen uzaktan kontrol edilen bir robot gelecekte daha yüksek seviyede otonomi kazanabilir. Ayrıca savaş sırasında operatör ile robot arasındaki bağlantının kesilmesi de mümkün.

Bu durumda cevaplanması gereken ciddi sorular ortaya çıkıyor.

Güç kullanımına kim izin verecek? Robot hedefi nasıl doğrulayacak? İletişim kesildiğinde ne yapacak? Sistem yanlış kişiyi hedef alırsa sorumluluk kime ait olacak?

Bunlar yalnızca Çin’in çözmesi gereken teknik sorunlar değil. Otonom silahların gelişmesi, uluslararası insancıl hukuk ve gelecekteki askeri düzenlemeler açısından dünya çapında tartışılmaya devam edecek konular.

Çin’in henüz insansı robot ordusu yok

Bütün bu gelişmeler bilim kurgu filmlerindeki robot ordularını akla getirebilir. Ancak mevcut tabloyu bundan ayırmak gerekiyor.

Çin askeri görevlerde kullanılabilecek insansı robotları araştırıyor, ekipman satın alıyor ve olası kullanım senaryoları üzerinde çalışıyor.

Buna karşılık silahlı insansı robotların düzenli askeri birliklere operasyonel olarak yerleştirildiğine dair doğrulanmış bir kanıt bulunmuyor.

Üstelik sektörün hâlâ pil ömrü, dayanıklılık, maliyet, iletişim, otonomi ve güvenilir karar verme gibi ciddi problemleri çözmesi gerekiyor.

Bu nedenle yakın gelecekte insansı robotların askerlerin tamamen yerini almasından çok, insanların girmesinin tehlikeli olduğu belirli görevleri üstlenmesi daha gerçekçi görünüyor.

Değişim muhtemelen bilim kurgu filmlerindeki kadar gösterişli başlamayacak. Bir tünele ilk giren, enkazın arasından malzeme taşıyan veya tehlikeli bir binayı askerlerden önce kontrol eden robot bile savaş alanındaki çalışma biçimini önemli ölçüde değiştirebilir.