Apple, Çin pazarı için Alibaba destekli kendi yapay zekâ modelini geliştiriyor

Apple’ın Çin’deki yapay zekâ stratejisinde önemli bir değişikliğe hazırlandığı bildiriliyor. Konuya yakın üç kaynağın verdiği bilgilere göre şirket, Çin pazarı için özel olarak geliştirilen kendisine ait bir büyük dil modeli eğitti. Modelin hazırlanması sırasında Çinli teknoloji şirketi Alibaba’dan teknik destek alındığı belirtiliyor. Bu yaklaşım, Apple’ın Çin’deki üretken yapay zekâ özelliklerinde yalnızca yerel ortakların hazır modellerine güveneceği yönündeki önceki beklentilerden ayrılıyor. Şirketin kendi modelini kullanması, Çin’de satılan iPhone, iPad, Mac ve diğer uyumlu cihazlardaki yapay zekâ deneyimi üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmasını sağlayabilir. Apple Intelligence’ın bir iOS güncellemesinin ardından önümüzdeki aylarda Çin’de kullanıma sunulması bekleniyor. Apple ve Alibaba ise ortaya çıkan bilgiler hakkında herhangi bir açıklama yapmadı.

Çin’e özel bir yapay zekâ modeli hazırlandı

Apple, ABD ve diğer pazarlarda kendi yapay zekâ teknolojilerinin yanında üçüncü taraf modellerden de yararlanıyor. Ancak Claude ve ChatGPT gibi ABD merkezli yapay zekâ hizmetleri Çin’de kullanılamıyor. Çin’in üretken yapay zekâ hizmetlerine yönelik düzenlemeleri, yabancı şirketlerin ülkedeki kullanıcılara aynı hizmetleri doğrudan sunmasını zorlaştırıyor. Apple bu nedenle uzun süredir Çinli teknoloji şirketleriyle görüşerek ülkenin düzenlemelerine uygun bir sistem oluşturmaya çalışıyordu. Şirketin Alibaba desteğiyle kendi modelini eğitmesi, bu süreçte yalnızca bir Çin modelini cihazlarına eklemekle yetinmeyeceğini gösteriyor. Yeni sistemin Apple’ın gizlilik, cihazlar arası çalışma ve kullanıcı deneyimi konusundaki tercihlerini daha fazla yansıtması beklenebilir. Bununla birlikte modelin teknik kapasitesi, cihaz üzerinde mi yoksa bulut üzerinden mi çalışacağı ve hangi Apple Intelligence özelliklerini destekleyeceği henüz bilinmiyor.

Apple’ın Çin için kendi modelini geliştirmesi, şirketin en önemli denizaşırı pazarlarından birinde yapay zekâ deneyimini daha yakından yönetmesini sağlayabilir. Apple, üretken yapay zekâ özelliklerini telefonlarına daha erken ekleyen Huawei başta olmak üzere yerel üreticilerin artan baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. Çinli markalar, yerleşik yapay zekâ asistanlarını ve farklı üretken yapay zekâ araçlarını cihazlarının temel satış noktalarından biri haline getirdi. Çin’de satılan iPhone’ların aynı özelliklerden yoksun kalması, Apple’ın rekabet gücünü zayıflatan etkenlerden biri olarak gösteriliyordu. Şirketin kendi modelini sunması, iPhone kullanıcılarına daha bütünleşik ve Apple tarafından kontrol edilen bir deneyim sağlayabilir. Aynı zamanda yerel ortakların teknolojileri, Çin’deki mevzuata uyum ve dil performansı gibi alanlarda kullanılmaya devam edebilir. Ancak Apple’ın yeni modeliyle Alibaba ve Baidu tarafından sağlanan sistemlerin tam olarak nasıl birlikte çalışacağı henüz açıklığa kavuşmadı.

Düzenleyici engeller büyük ölçüde aşıldı

Apple’ın yeni yapay zekâ planı, Çin’de tamamlanan uzun bir düzenleyici sürecin ardından ortaya çıktı. Çin Siber Alan İdaresi, temmuz ayında Apple’ın üretken yapay zekâ hizmetinin kaydını onayladı. Bu karar, Apple Intelligence’ın ilk kez Çin’de satılan iPhone’lara getirilebilmesinin önünü açtı. Ülkedeki kurallar, kamuya sunulan üretken yapay zekâ hizmetlerinin kayıt altına alınmasını ve belirlenen içerik standartlarına uygun çalışmasını gerektiriyor. Apple’ın yerel ortaklarla çalışması, şirketin bu düzenlemeleri yerine getirmesi açısından kritik önem taşıyor. Konuya yakın kaynaklara göre geliştirilen yapı, yabancı bir şirketin Çin’de yapay zekâ hizmeti sunabilmesi için dikkat çekici bir çift yönlü strateji oluşturuyor. Apple bir tarafta kendi büyük dil modelini geliştirirken diğer tarafta Çin’de onaylanmış yerel teknolojileri sistemine dahil ediyor.

Apple’ın Çin’e özel modelinin gerekli onayları alması halinde şirket, ülkede kendisine ait kayıtlı bir yapay zekâ modeli sunmasına izin verilen ilk yabancı teknoloji şirketi olabilir. Böyle bir gelişme, ABD ile Çin arasında yapay zekâ ve ileri teknoloji alanındaki ticari gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşecek. Apple ile Alibaba arasındaki çalışma, iki ülkenin teknoloji şirketleri arasında son yıllarda görülen az sayıdaki kapsamlı iş birliklerinden biri olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte kayıt işleminin tamamlanması, bütün yapay zekâ özelliklerinin aynı anda kullanıma sunulacağı anlamına gelmiyor. Apple’ın hizmetleri Çin’deki içerik kurallarına uyarlaması ve her ürün kategorisi için gerekli teknik entegrasyonu tamamlaması gerekiyor. Bazı Apple Intelligence özelliklerinin ilk dağıtımda bulunmaması veya yalnızca belirli cihazlarda çalışması mümkün görünüyor. Kesin destek listesi ile dağıtım takviminin yaklaşan işletim sistemi güncellemeleriyle birlikte açıklanması bekleniyor.

Qwen ve Baidu teknolojileri de kullanılacak

Mevcut anlaşma kapsamında Alibaba’nın Qwen modelinin Çin’deki Apple Intelligence sürümüne entegre edilmesi planlanıyor. Qwen desteğinin uyumlu iPhone, iPad, Mac ve Vision Pro modellerinde kullanılması bekleniyor. Sistem içerisinde Baidu tarafından geliştirilen bazı teknolojilerin de yer alacağı belirtiliyor. Apple kısa süre önce Çin anakarasındaki uygun Mac kullanıcılarının Qwen’i Siri ve Yazma Araçları ile nasıl bağlayabileceğini anlatan Çince bir kılavuz yayımladı. Mac’e özel hazırlanan bu düzenleme, Apple’ın Çin’de büyüyen yapay zekâ destekli bilgisayar pazarında rekabet etmesine yardımcı olabilirdi. Ancak şirket söz konusu kılavuzu kısa bir süre sonra herhangi bir açıklama yapmadan kaldırdı. Belgenin erken yayımlanıp yayımlanmadığı veya Apple’ın entegrasyon planında değişiklik yapıp yapmadığı bilinmiyor.

Alibaba ile yürütülen ortaklığın temelleri daha önce atılmıştı. Alibaba Yönetim Kurulu Başkanı Joe Tsai, Şubat 2025’te Apple ile yapılan çalışmayı doğrulamıştı. Tsai, Apple’ın Çin’de kullanacağı yapay zekâ hizmeti için birçok yerel şirketle görüştüğünü ve sonunda Alibaba’yı seçtiğini açıklamıştı. Buna rağmen hizmetin kullanıma sunulması, Apple’ın özelliklerini Çin düzenlemelerine uyarlama çalışmaları nedeniyle gecikti. Temmuz ayındaki kayıt gelişmesinin ardından Alibaba’nın ABD’de işlem gören hisseleri piyasa öncesi işlemlerde yaklaşık yüzde 4 değer kazandı. Bu yükseliş, yatırımcıların Apple ortaklığının Alibaba’nın yapay zekâ ekosistemindeki konumunu güçlendirebileceğini düşündüğünü gösterdi. Apple’ın kendi modelini geliştirdiğinin ortaya çıkması ise Alibaba’nın yalnızca hazır bir model sağlayıcısı değil, aynı zamanda teknik geliştirme ortağı olarak görev yaptığını düşündürüyor.

Apple, Çin’de kaybettiği zemini geri kazanmak istiyor

Çin, Apple’ın toplam gelirleri ve küresel büyümesi açısından kritik pazarlardan biri olmayı sürdürüyor. Ancak yerel telefon üreticilerinin yükselişi ve iPhone satışlarındaki baskı, şirketin ülkedeki konumunu zorlaştırıyor. Huawei gibi markalar yapay zekâ destekli asistanları, içerik üretme araçlarını ve cihazlar arası hizmetleri hızla ürünlerine ekliyor. Apple Intelligence’ın Çin’de kullanılamaması ise iPhone’ların doğrudan rakiplerine karşı önemli bir özellik eksikliği yaşamasına neden oluyor. Yeni modelin devreye alınması, şirketin Çinli kullanıcılara bölgesel gereksinimlere uygun bir yapay zekâ deneyimi sunmasını sağlayabilir. Apple aynı zamanda kendi teknolojisi üzerindeki kontrolünü korurken yerel şirketlerin dil modellerinden ve düzenleyici uyumluluk altyapısından yararlanabilecek. Bu stratejinin başarılı olması, yalnızca Çin’deki iPhone satışlarını değil, Apple’ın diğer sıkı düzenlemelere sahip pazarlardaki yapay zekâ yaklaşımını da etkileyebilir.

Şimdilik en önemli belirsizlik, Apple’ın kendi modelinin Qwen ve Baidu teknolojileri arasındaki görev paylaşımında hangi konumda bulunacağı. Apple modeli temel sistem işlevlerini çalıştırırken daha kapsamlı sorguların Qwen’e gönderilmesi ihtimaller arasında bulunuyor. Baidu teknolojisinin ise arama, harita veya farklı yerel hizmetlerde kullanılabileceği değerlendirilebilir ancak kesin görev dağılımı açıklanmış değil. Modelin yalnızca Çince kullanım için mi geliştirildiği veya Çin’de konuşulan farklı dil ve lehçeleri destekleyip desteklemeyeceği de bilinmiyor. Apple’ın kullanıcı verilerini nasıl işleyeceği ve Çin’deki bulut altyapısını nasıl yöneteceği de açıklanması beklenen konular arasında yer alıyor. Şirketin Apple Intelligence’ın Çin sürümünü önümüzdeki aylarda tanıtmasıyla bu soruların önemli bir bölümünün yanıt bulması bekleniyor. Yeni sistem, Apple’ın Çin’deki rekabetinde belirleyici olabilecek en önemli yazılım adımlarından biri olmaya aday görünüyor.