Android 17, aşırı RAM kullanan uygulamaları önce yavaşlatacak, sonra kapatacak

Google, tek bir kötü optimize edilmiş uygulamanın bütün telefonu yavaşlatmasını engellemek için Android’in bellek yönetimini yeniden düzenliyor. Android 17 ile gelen yeni Bellek Sınırlayıcı, her uygulamaya cihazın toplam RAM kapasitesine göre ayrı bir kullanım bütçesi tanımlıyor.

Amaç basit: Bir uygulama kontrolden çıktığında diğer uygulamaların bedel ödemesini önlemek.

Yeni sistem ilk olarak Pixel telefonlarda kullanılmaya başlandı. Önümüzdeki dönemde diğer üreticilerin de Android 17 güncellemeleriyle bu yapıya geçmesi bekleniyor. Üstelik sistem yalnızca düşük RAM’li telefonları hedeflemiyor. 4 GB RAM’li giriş seviyesi cihazlardan 16 GB ve üzeri belleğe sahip amiral gemilerine kadar geniş bir ürün grubu kapsama girecek.

Her uygulamanın ayrı bir RAM bütçesi olacak

Android bugüne kadar RAM azaldığında çoğunlukla arka plandaki uygulamaları kapatarak alan açıyordu. Sorun şu ki tek bir uygulama aşırı miktarda bellek tükettiğinde, düzgün çalışan başka uygulamalar da bundan etkilenebiliyordu.

Sonuç olarak uygulamalar arasında geçiş yaptığınızda yeniden yükleme ekranlarıyla karşılaşabiliyor, kaldığınız sayfa kaybolabiliyor veya açık işlemler sıfırlanabiliyordu.

Android 17 bu duruma daha erken müdahale edecek.

Yeni sistem, uygulamaların bellek kullanımını ayrı ayrı izleyecek. Sınırlar da herkese aynı şekilde uygulanmayacak. Ekranda açık olan uygulamalara daha geniş RAM alanı verilirken arka plandaki işlemler daha sıkı kontrol edilecek.

Önbelleğe alınmış uygulamalar ise mümkün olduğunca dondurularak belleğin geri kazanılması sağlanacak.

Normal sınırlar içinde çalışan iyi optimize edilmiş uygulamaların bu değişiklikten belirgin biçimde etkilenmemesi bekleniyor.

İlk adım uygulamayı kapatmak olmayacak

Bir uygulama RAM bütçesini aştığında Android onu hemen sonlandırmayacak.

İlk olarak kullanılmayan bellek sayfaları temizlenecek. Ardından uygulamanın aktif olmayan verilerinin bir bölümü zRAM adı verilen sıkıştırılmış alana taşınacak.

Böylece uygulama çalışmaya devam ederken fiziksel RAM üzerinde daha az yer kaplayacak.

Ancak bunun küçük bir bedeli var. Telefon, ihtiyaç duyulan veriyi tekrar kullanırken sıkıştırılmış bilgiyi açmak zorunda kalacak. Bu da işlemciye ek yük bindirebilir.

Sonuç olarak sorunlu uygulamada kısa süreli takılmalar, gecikmeler veya daha yavaş tepki süreleri görülebilir.

Buna karşılık telefonun tamamının ağırlaşması engellenmiş olacak.

RAM kullanımı hâlâ düşmezse uygulama kapanacak

İkinci aşamada sistem daha sert davranacak.

Uygulama zRAM’e rağmen daha fazla bellek tüketmeye devam ederse yeni alan ayıramaz hale gelecek. Bu noktada Android ilgili işlemi tamamen sonlandırabilecek.

Bu davranış özellikle bellek sızıntısı yaşayan, gereksiz büyük verileri RAM’de tutan veya arka planda kontrolsüz çalışan uygulamaları hedefliyor.

Yani amaç normal bir uygulamayı cezalandırmak değil, sistem kaynaklarını sürekli aşan yazılımı sınırlamak.

Oyunlar ve ağır uygulamalar bundan etkilenir mi?

Buradaki en büyük soru oyunlar, video düzenleme uygulamaları ve yerel yapay zekâ araçları.

Google’ın yaklaşımına göre sınırlar başlangıçta oldukça geniş olacak. Bu nedenle normal kullanım sırasında yüksek RAM tüketen ancak bunu gerçekten ihtiyaç nedeniyle yapan uygulamaların hemen kısıtlanması beklenmiyor.

Yine de geliştiricilerin artık cihazın RAM kapasitesini daha dikkatli hesaba katması gerekecek.

Örneğin büyük bir oyun, 4 GB RAM’li telefonla 16 GB RAM’li telefonda aynı önbellek boyutunu kullanmaya çalışırsa düşük RAM’li cihazda sorun yaşayabilir.

Benzer şekilde yüksek çözünürlüklü görsellerle çalışan uygulamaların, yerel yapay zekâ modellerinin ve video düzenleme yazılımlarının içerik kalitesini veya önbellek kullanımını cihazın kapasitesine göre ayarlaması gerekebilir.

Aksi halde özellikle 4 GB ve 6 GB RAM’li telefonlarda yavaşlama veya beklenmedik kapanmalar görülebilir.

Çoklu görev daha kararlı hale gelebilir

Kullanıcı açısından en büyük kazanç, tek bir uygulamanın diğerlerini peşinden sürüklememesi olacak.

Bugün kötü optimize edilmiş bir uygulama RAM’i doldurduğunda Android arka plandaki birçok uygulamayı kapatabiliyor. Daha sonra bu uygulamalara döndüğünüzde her şey yeniden yükleniyor.

Yeni sistemde ise önce kaynak tüketen uygulamanın kendisi hedef alınacak.

Bu sayede sosyal medya, mesajlaşma, tarayıcı ve diğer arka plan uygulamalarının bellekte daha uzun süre kalması mümkün olabilir.

Kısacası bir uygulama fazla RAM kullanıyorsa bütün telefon değil, öncelikle o uygulama yavaşlayacak.

Geliştiriciler RAM sorunlarını daha kolay görebilecek

Google yalnızca kullanıcı tarafındaki sistemi değiştirmiyor. Geliştiricilere de yeni izleme araçları sunuluyor.

Android Vitals üzerinden uygulamanın ön planda, arka planda ve önbellekte ne kadar RAM kullandığı daha ayrıntılı biçimde takip edilebilecek.

Android Studio araçlarıyla da bellek sızıntıları incelenebilecek ve uygulama belirlenen sınıra yaklaştığında otomatik bellek dökümleri alınabilecek.

Yeni sistem nedeniyle kapatılan uygulamalarda özel hata açıklamaları görülebilecek. Böylece geliştirici, uygulamanın normal bir çökme nedeniyle mi yoksa RAM sınırını aştığı için mi kapandığını daha kolay anlayabilecek.

Bu da sorun kullanıcı yorumlarına yansımadan önce gerekli optimizasyonların yapılmasını kolaylaştırabilir.

Android 16’ya geri gelmesi beklenmiyor

Yeni Bellek Sınırlayıcı, Android 17’nin sistem altyapısına bağlı bir özellik olarak geliştiriliyor.

Bu nedenle mekanizmanın Android 16 veya daha eski sürümlere sonradan eklenmesi beklenmiyor.

Pixel telefonlar sistemi ilk kullanan cihazlar olacak. Samsung, Xiaomi, OnePlus, Vivo ve diğer üreticilerin ise özelliği kendi Android 17 güncellemeleriyle ne zaman sunacağı markaların dağıtım takvimine bağlı olacak.

Kullanıcı açısından değişiklik ilk başta fark edilmeyebilir. Ancak sistem beklendiği gibi çalışırsa özellikle düşük RAM’li telefonlarda daha az yeniden yükleme, daha stabil çoklu görev ve daha az sistem genelinde takılma görmek mümkün olabilir.

En önemli fark da burada: Android 17, aşırı RAM kullanan uygulamayı hemen kapatmak yerine önce ona toparlanma şansı verecek. Bu işe yaramazsa da telefonun geri kalanını korumak için müdahaleyi doğrudan sorunlu uygulamaya yöneltecek.